CZŁOWIEK - NAJLEPSZA INWESTYCJA

Przedsiębiorstwa należące do sektora MŚP wciąż jednak natrafiają na różnego rodzaju bariery rozwojowe. Najważniejsze z nich przedstawia poniższa tabela

Źródło: Opracowanie własne na podstawie „Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce w latach 2006–2007”, PARP 2008

Przełamaniem części ze wskazanych barier mogą być fundusze UE przeznaczone m.in. na tworzenie i rozwój MŚP w województw lubelskim. Podstawowe źródło środków wspólnotowych na terenie województwa ulokowane jest w Regionalnym Programie Operacyjny Województwa Lubelskiego na lata 2007-2013 (RPO WL) w ramach osi priorytetowej I i II.

Osoby, które rozpoczęły działalność gospodarczą w okresie ostatnich 24 miesięcy mogą starać się o środki w ramach działania 1.1 RPO WL^[2]. Celem Działania jest zwiększenie zdolności inwestycyjnej w początkowym okresie

funkcjonowania mikroprzedsiębiorstw[3] realizujących projekty na terenie województwa lubelskiego, poprzez wyposażenie ich w nowoczesny sprzęt i technologie.

Realizacja Działania powinna przyczynić się do poprawy oferty produktowej i technologicznej przedsiębiorstw. Preferowane będą projekty uwzględniające rozwiązania innowacyjne. Zgodnie z zapisami RPO WL na lata 2007 – 2013 na realizację Działania przewidziano kwotę 45,33 mln euro.

Minimalna wartość wsparcia wynosi 15 tys. zł, a maksymalna 310 tys. zł, z tym, że dla projektów w których wartość wydatków kwalifikowalnych przekroczy 1 mln PLN maksymalna kwota wsparcia wynosi 500 tys. PLN. Minimalna wartość projektu wynosi 21,5 tys. zł, natomiast maksymalna wartość projektu nie może przekroczyć 8 mln zł. Maksymalny udział środków publicznych w wydatkach kwalifikowalnych na poziomie projektu wynosi aż 70%.

Przykładowe rodzaje projektów:

• Wyposażenie niezbędne do prowadzenia i rozwoju działalności gospodarczej lub modernizacji środków produkcji, prowadzące do zwiększenia zdolności inwestycyjnej i innowacyjności przedsiębiorstwa,
• Dywersyfikacja produkcji zakładu poprzez jego rozbudowę w celu wprowadzenia nowych produktów/usług,
• Zasadnicza zmiana dotycząca procesu produkcyjnego istniejącego zakładu, rozbudowa przedsiębiorstwa (produkcyjnego/usługowego). [4]

Beneficjent działania musi utrzymać jego rezultaty przez okres trwałości, który wynosi 3 lata od zakończenia projektu.

W przypadku tworzenia i rozwoju przedsiębiorstw na terenach wiejskich i w małych miastach należy skorzystać ze środków w ramach Program Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW), Działanie 3.1.2[5].  Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw. Celem działania jest wzrost konkurencyjności gospodarczej obszarów wiejskich, rozwój przedsiębiorczości i rynku pracy, a w konsekwencji - wzrost zatrudnienia na obszarach wiejskich. Pomocy udziela się podmiotom z tytułu inwestycji związanych z tworzeniem lub rozwojem mikroprzedsiębiorstw, działających w zakresie:

1) usług dla gospodarstw rolnych lub leśnictwa;

2) usług dla ludności;

3) sprzedaży hurtowej i detalicznej;

4) rzemiosła lub rękodzielnictwa;

5) robót i usług budowlanych oraz instalacyjnych;

6) usług turystycznych oraz związanych ze sportem, rekreacją i wypoczynkiem;

7) usług transportowych;

8) usług komunalnych;

9) przetwórstwa produktów rolnych lub jadalnych produktów leśnych;

10) magazynowania lub przechowywania towarów;

11) wytwarzania produktów energetycznych z biomasy;

12) rachunkowości, doradztwa lub usług informatycznych.

Pomoc może być przyznana m.in., jeżeli projekt przewiduje utworzenie, co najmniej 1 miejsca pracy (osobę fizyczną ubiegającą się o pomoc, która podejmuje we własnym imieniu działalność gospodarczą, uwzględnia się w liczbie tworzonych miejsc pracy - tzw. samozatrudnienie).[6] Pomoc ma formę zwrotu kosztów kwalifikowalnych. Wysokość pomocy przyznanej nie może przekroczyć:

1) 100 000 zł jeśli projekt przewiduje utworzenie co najmniej 1 i mniej niż 2 miejsc pracy (w przeliczeniu na pełne etaty średnioroczne, przy czym ich utworzenie musi być uzasadnione zakresem rzeczowym operacji);

2) 200 000 zł – jeśli przewiduje się utworzenie co najmniej 2 i mniej niż 3 miejsc pracy;

3) 300 000 zł – jeśli przewiduje się utworzenie co najmniej co najmniej 3 miejsc pracy.

Maksymalna wysokość pomocy udzielonej jednemu beneficjentowi, w okresie realizacji Programu, nie może przekroczyć 300 000 zł.W przypadku przetwórstwa produktów rolnych (objętych załącznikiem nr 1 do Traktatu WE) lub jadalnych produktów leśnych, maksymalna wysokość pomocy udzielonej jednemu beneficjentowi, w okresie realizacji Programu, wynosi 100.000 zł.

Poziom pomocy wynosi maksymalnie 50% kosztów kwalifikowalnych operacji. Zgodnie z umową przyznania pomocy beneficjent przez 5 lat jest zobowiązany m.in. do osiągnięcia celu operacji i jego zachowania, oraz utworzenia nowych miejsc pracy w przeliczeniu na pełne etaty oraz ich utrzymania przez 2 lata.

Osoby, które dopiero planują rozpoczęcie działalności gospodarczej mogą skorzystać z działania 6.2: Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Program zapewnia wsparcie dla osób zamierzających rozpocząć działalność gospodarczą poprzez zastosowanie następujących instrumentów (jednego lub kilku):

• doradztwo (indywidualne i grupowe) oraz szkolenia umożliwiające uzyskanie wiedzy i umiejętności potrzebnych do założenia i prowadzenia działalności gospodarczej;
• przyznanie środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości, do wysokości maksymalnej stanowiącej równowartość 40 tys. zł;
• wsparcie pomostowe (w wysokości minimalnego wynagrodzenia) w okresie od 6 do 12 miesięcy od dnia zarejestrowania działalności gospodarczej, obejmujące m.in. doradztwo oraz pomoc w efektywnym wykorzystaniu dotacji (wyłącznie dla osób, które rozpoczęły działalność w ramach danego projektu).

Grupy docelowe, które mogą liczyć na wsparcie to osoby fizyczne zamierzające rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej (z wyłączeniem osób, które posiadały zarejestrowaną działalność gospodarczą w okresie 1 roku przed złożeniem wniosku o uzyskanie wsparcia), w tym w szczególności:

–        osoby pozostające bez zatrudnienia przez okres co najmniej kolejnych  12 miesięcy w ciągu ostatnich dwóch lat,

–        kobiety (w tym zwłaszcza powracające oraz wchodzące po raz pierwszy na rynek pracy po przerwie związanej z urodzeniem i wychowaniem dzieci),

–        osoby do 25 roku życia,

–        osoby niepełnosprawne,

–        osoby po 45 roku życia,

–        osoby zamieszkujące na obszarach wiejskich, w gminach wiejskich, miejsko – wiejskich i miejskich oraz mieszkańcy miast do 25 tys. mieszkańców zamierzające podjąć zatrudnienie w zawodach pozarolniczych (niezwiązanych z produkcją rolną i zwierzęcą). 

Taki rodzaj wsparcia oferował np. Miejski Urząd Pracy  w Lublinie w ramach projektu „Unia Przedsiębiorczych”. Wysokość wsparcia wynosiła do 18 tys. zł (www.uniaprzedsiebiorczych.pl)

Zainteresowani założeniem i rozwojem działalnością w przestrzeni Internetu mogą aplikować o środki w ramach działania 8.1: Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej, Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Program wspiera projekty mające na celu świadczenie usług drogą elektroniczną (usług cyfrowych), w tym wytworzenie produktów cyfrowych niezbędnych do świadczenia tych usług. Wymaganym rezultatem kwalifikowanego do wsparcia projektu jest wytworzenie, świadczenie i aktualizacja usług cyfrowych. Wsparcie może być udzielone jednokrotnie mikroprzedsiębiorcy lub małemu przedsiębiorcy, który spełnia łącznie następujące warunki:

1. prowadzi działalność gospodarczą i ma siedzibę na terytorium RP;
2. złożył wniosek o udzielenie wsparcia przed upływem pierwszego roku prowadzenia działalności gospodarczej;
3. złożył wniosek o udzielenie wsparcia przed rozpoczęciem realizacji projektu;
4. zobowiązał się do utrzymania trwałości projektu objętego wsparciem w województwie, w którym został zrealizowany, przez okres co najmniej 3 lat od dnia zakończenia realizacji projektu.

 Wsparcie nie może być udzielone:

1. przedsiębiorcy prowadzącemu działalność gospodarczą w zakresie towarowego transportu drogowego na nabycie pojazdów przeznaczonych do takiego transportu;
2. na projekty mające na celu świadczenie usług poczty elektronicznej, usług związanych z hostingiem oraz usług związanych z rejestracją i utrzymaniem domen internetowych;
3. na projekty mające na celu obrót handlowy produktami.

Wielkość wsparcia może wynosić do 85 % wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem. Wartość wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem nie może być niższa niż 20 tysięcy złotych i nie może przekroczyć 1 miliona złotych.

Formą wsparcia przedsiębiorstw będących we wczesnej fazie rozwoju są także fundusze pożyczkowe. Jest to pozabankowe źródło, które daje rozpoczynającemu działalność gospodarczą przedsiębiorcy możliwość uzyskania choćby niedużego finansowania. W ramach RPO WL na terenie regionu działają w chwili obecnej 4 takie fundusze, w tym Fundusz Pożyczkowy Fundacji OIC Poland. Pożyczki udzielane przez fundusze mogą być przeznaczona m.in. na:

–        finansowanie inwestycji,

–        wdrażanie nowych rozwiązań technicznych lub technologicznych,

–        zakup maszyn i urządzeń,

–        rozbudowę, adaptację lub modernizację obiektów produkcyjnych, handlowych, usługowych,

–        zakup materiałów i surowców niezbędnych do realizacji założonego przedsięwzięcia gospodarczego,

–        na tworzenie nowych miejsc pracy.

Warunki udzielania pożyczek, na przykład Fundusz Pożyczkowy Fundacji OIC Poland są następujące:

• kwota pożyczki wynosi od 10 000 zł do 65 000 zł,
• oprocentowanie wg stopy referencyjnej obliczanej przy zastosowaniu obowiązującej stopy bazowej oraz marży ustalonej w oparciu o komunikat Komisji Europejskiej w sprawie zmiany metody ustalania stóp referencyjnych i dyskontowych (w czerwcu 2010 jest to 5,49%),
• jednorazowa prowizja w wysokości do 2,5%,
• wkład własny minimum 25%,
• okres finansowania do 36 miesięcy w tym karencja w spłacie pożyczki do 6 miesięcy.

Procedura udzielania pożyczki jest następująca:

1. Pożyczkobiorca składa wniosek o pożyczkę do Funduszu.

2. Pracownicy Funduszu dokonują oceny formalnej i merytorycznej wniosku.

3. Ocena może wiązać się z wizytą u Beneficjenta (zawsze w przypadku pożyczki na kwotę ponad 25 tys. zł).

4. Komisja Kwalifikacyjna i Komitet Sterujący podejmują decyzję w kwestii przyznania pożyczki (w terminie do 30 dni od złożenia wniosku)

5. Beneficjent podpisuje umowę pożyczki z PFOWRG „OIC Poland” oraz ustanawia prawne zabezpieczenia jej spłaty.  Beneficjent dokumentuje zaangażowanie wkładu własnego (faktury, dowody wpłaty, itd.).

6. Następuje uruchomienie środków na rachunek Beneficjenta. W terminie do 3 miesięcy od momentu otrzymania środków na przedsięwzięcia Pożyczkobiorca rozlicza pożyczkę.

W chwili obecnej w ramach środków UE na lata 2007-2013 osoby, które rozpoczynają działalność gospodarczą lub założyły ją niedawno mogą liczyć na wiele form wsparcie finansowego. Co warto podkreślić konkurencja w ubieganiu się o te środki nie jest zbyt duża, o czym świadczą niewykorzystane pule środków m.in. w

ramach działania 1.1 RPO WL w konkursach w 2008-2009, czy w działaniu Działanie 3.1.2 PROW w ramach konkursu w roku 2009.

Autor Małgorzata Orzeł

[1] Przedsiębiorcy mogli wskazać po kilka barier

[2] Osoby rozpoczynające działalnoś w dziedzinie turystyki powinny starać się o środki w ramach działania 1.5

[3] Wsparcie nie będzie jednak mogło być udzielone przed upływem dwuletniego okresu karencji podmiotom, które rozpoczęły działalność gospodarczą (start-up) uzyskując wsparcie z EFS w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, np. w ramach działania 6.2.

[4] Za: Wytyczne dla Wnioskodawców w ramach I i II Osi Priorytetowej RPO WL 2007-2013, Lubelska Agencja Wspierania Przedsiębiorczości w Lublinie, wersja z dnia 30.03.2010

[5] Za: Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, Działanie 312 „Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw”, Poradnik dla beneficjentów, Warszawa, kwiecień 2010

[6] Podobnie jak w działaniu 1.1. RPO WL pomoc nie może być przyznana przedsiębiorcy, który w okresie ostatnich 2 lat wnioskodawca nie uzyskał pomocy w ramach PO Kapitał Ludzki, działanie „Promocja przedsiębiorczości”.